Uhusiano kati ya kutosimama asubuhi na magonjwa yanayoweza kujificha mwilini
Wanaume wengi wanapoona kupungua au kutoweka kwa kusimama kwa uume asubuhi huangalia tatizo hilo kwa upande mmoja tu: uwezo wa kufanya tendo la ndoa. Hata hivyo, mtazamo wa kisasa wa tiba unaangalia suala hili kwa upana zaidi. Mfumo wa kusimama kwa uume ni matokeo ya ushirikiano kati ya mishipa ya damu, mfumo wa neva, homoni, ubongo na afya ya mwili kwa ujumla.
Kwa sababu hiyo, mabadiliko katika mfumo huu yanaweza kuwa ishara ya mabadiliko mengine yanayoendelea ndani ya mwili.
Kisukari na athari zake kwenye nguvu za kiume
Moja ya magonjwa yanayojulikana kuathiri uwezo wa kusimama kwa uume ni kisukari.
Kiwango kikubwa cha sukari kwenye damu kwa muda mrefu kinaweza kuathiri mishipa midogo ya damu pamoja na nyuzi za neva. Tatizo hili linapoitwa diabetic neuropathy hutokea pale ambapo mishipa ya fahamu inapopata uharibifu kutokana na mabadiliko ya kimetaboliki yanayosababishwa na sukari nyingi.
Kwa mwanaume, hali hii inaweza kuathiri:
- Ujumbe wa neva unaochochea kusimama kwa uume
- Mtiririko wa damu kwenda kwenye uume
- Uzalishaji na uwiano wa baadhi ya homoni
Ndiyo maana wanaume wenye kisukari wana uwezekano mkubwa zaidi wa kupata matatizo ya nguvu za kiume kuliko wale wasio na kisukari.
Lakini jambo muhimu ni hili: wakati mwingine tatizo la nguvu za kiume linaweza kuonekana kabla mwanaume hajajua kuwa ana changamoto ya sukari.
Mfano:
Mwanaume mwenye umri wa miaka 40 ambaye hajawahi kupima afya yake anaweza kuanza kuona kuwa uume hausimami tena asubuhi kama zamani. Anaweza kudhani ni uchovu au umri. Baada ya vipimo, anaweza kukuta kiwango chake cha sukari kiko juu na kimeanza kuathiri mishipa.
Hii ndiyo sababu uchunguzi wa mapema ni muhimu.
Presha ya juu na afya ya mishipa ya damu
Shinikizo la damu (hypertension) ni changamoto nyingine inayoweza kuathiri nguvu za kiume.
Mishipa ya damu yenye afya inapaswa kuwa na uwezo wa kupanuka ili kuruhusu damu kupita kwa urahisi. Presha inapokuwa juu kwa muda mrefu inaweza kuharibu ukuta wa ndani wa mishipa unaoitwa endothelium.
Endothelium ina kazi muhimu ya kutengeneza kemikali kama nitric oxide, ambayo husaidia mishipa kupanuka.
Nitric oxide ni moja ya molekuli muhimu katika mchakato wa kusimama kwa uume kwa sababu husaidia kuongeza mtiririko wa damu ndani ya tishu za uume.
Mwanaume mwenye presha isiyodhibitiwa anaweza kuanza kuona:
- Kupungua kwa nguvu ya kusimama
- Uume kutosimama kwa muda mrefu
- Kupungua kwa kusimama asubuhi
Tatizo linaweza kuendelea taratibu bila maumivu yoyote, ndiyo maana wanaume wengi huligundua baada ya muda.
Unene kupita kiasi na mabadiliko ya homoni
Uzito mkubwa hasa mafuta mengi yaliyokusanyika tumboni unaweza kuathiri mfumo wa homoni wa mwanaume.
Tishu za mafuta si hifadhi tu ya nishati; pia ni kiungo kinachoweza kubadilisha shughuli za homoni mwilini.
Mafuta mengi yanaweza kuchangia mabadiliko ambayo hupunguza uwiano wa testosterone na homoni nyingine.
Mwanaume mwenye mafuta mengi tumboni anaweza kuwa katika hatari kubwa zaidi ya:
- Kupungua kwa testosterone
- Kuongezeka kwa uchochezi wa mwili (chronic inflammation)
- Kuongezeka kwa upinzani wa insulini (insulin resistance)
- Kupungua kwa ubora wa nguvu za kiume
Utafiti wa kisayansi umeonyesha kuwa kuboresha mtindo wa maisha kupitia mazoezi, lishe bora na kupunguza uzito kwa njia salama kunaweza kusaidia kuboresha baadhi ya vipengele vinavyohusiana na afya ya nguvu za kiume.
Cholesterol na kuziba kwa mishipa
Mishipa ya damu inapokuwa na kiwango kikubwa cha mafuta mabaya kama LDL cholesterol, taratibu kunaweza kutokea mkusanyiko unaoitwa atherosclerosis.
Hali hii inapunguza nafasi ya damu kupita vizuri.
Kwa kuwa kusimama kwa uume kunahitaji ongezeko kubwa la damu kuingia kwenye tishu za uume kwa muda mfupi, mfumo huu unaweza kuathirika mapema.
Mwanaume anaweza asiwe na dalili kubwa za moyo lakini akaanza kuona mabadiliko kwenye uwezo wa kusimama.
Hii ndiyo sababu baadhi ya wataalamu wa afya huchukulia tatizo la nguvu za kiume kama sehemu ya tathmini ya afya ya mishipa.
Umri na kupungua kwa kusimama asubuhi
Ni kweli kwamba umri unaweza kuleta mabadiliko katika mwili wa mwanaume.
Kadri miaka inavyoongezeka:
- Viwango vya testosterone vinaweza kushuka taratibu
- Mishipa inaweza kupungua uwezo wake wa kunyumbulika
- Usingizi unaweza kubadilika
- Magonjwa sugu yanaweza kuongezeka
Lakini kusema kwamba kila mwanaume akifikisha umri fulani lazima apoteze kabisa kusimama asubuhi si sahihi kisayansi.
Wanaume wengi wenye umri mkubwa wanaweza kuendelea kuwa na afya nzuri ya nguvu za kiume ikiwa wanatunza afya yao.
Tatizo kubwa si umri pekee, bali ni mchanganyiko wa:
- Lishe isiyo bora
- Kutofanya mazoezi
- Presha
- Kisukari
- Msongo wa mawazo
- Usingizi duni
- Uvutaji wa sigara
Sigara na pombe vinaweza kuathiri mfumo wa kusimama
Uvutaji wa sigara una madhara makubwa kwenye mishipa ya damu.
Kemikali zilizopo kwenye moshi wa sigara zinaweza kuathiri uwezo wa mishipa kupanuka na kupunguza mtiririko wa damu.
Kwa mwanaume, hili linaweza kuonekana kupitia:
- Kupungua kwa nguvu ya kusimama
- Kupungua kwa muda wa kusimama
- Kupungua kwa kusimama asubuhi
Pombe nyingi pia zinaweza kuathiri mfumo wa neva na homoni.
Ingawa baadhi ya watu huhisi pombe huongeza kujiamini kwa muda mfupi, matumizi ya kupita kiasi yanaweza kuathiri uwezo wa mwili wa kudhibiti mchakato wa kusimama kwa uume.
Tatizo la kisaikolojia dhidi ya tatizo la kimwili
Katika kutathmini mwanaume ambaye hana kusimama asubuhi, wataalamu hujaribu kutofautisha kama chanzo kikubwa ni cha kimwili au kisaikolojia.
Kwa mfano:
Mwanaume anaweza kuwa na uwezo wa kupata kusimama wakati mwingine lakini akawa na hofu kubwa kuhusu kushindwa kufanya tendo la ndoa. Hofu hiyo inaweza kuathiri ubongo na mfumo wa msisimko.
Kwa upande mwingine, mwanaume ambaye amepoteza kabisa kusimama asubuhi kwa muda mrefu pamoja na kupungua kwa uwezo wa kusimama katika hali nyingine anaweza kuhitaji uchunguzi wa afya ya mwili.
Hapa hakuna jibu moja linalowafaa wanaume wote. Uchunguzi wa kitaalamu husaidia kupata sababu halisi.
Makosa ambayo wanaume wengi hufanya wanapoona tatizo hili
1. Kupuuza dalili kwa muda mrefu
Baadhi ya wanaume huona mabadiliko lakini huamua kusubiri miaka mingi bila uchunguzi.
Tatizo linapogunduliwa mapema, mara nyingi kuna nafasi kubwa ya kuboresha hali kwa kushughulikia chanzo.
2. Kutafuta suluhisho la haraka bila kujua chanzo
Wanaume wengine hutumia bidhaa mbalimbali bila kuelewa sababu ya tatizo lao.
Afya ya nguvu za kiume inahitaji kuelewa kwanza kama tatizo linatokana na mishipa, homoni, afya ya akili au ugonjwa mwingine.
3. Kuamini kuwa tatizo ni la aibu
Nguvu za kiume ni sehemu ya afya ya mwanaume kama ilivyo afya ya moyo, figo au mfumo mwingine wowote wa mwili.
Kuzungumza na mtaalamu wa afya si udhaifu bali ni hatua ya kujilinda.
Utafiti unaonyesha nini kuhusu tatizo hili?
Tafiti nyingi za kitabibu zimeonyesha kuwa tatizo la kusimama kwa uume lina uhusiano na afya ya mishipa ya damu.
Watafiti kama Irwin Goldstein na wataalamu wengine katika eneo la afya ya uzazi wa mwanaume wameeleza umuhimu wa kuangalia tatizo la nguvu za kiume kama sehemu ya tathmini pana ya afya.
Aidha, tafiti zimeonyesha kuwa kuboresha maisha kwa kufanya mazoezi, kudhibiti uzito, kula lishe yenye uwiano na kudhibiti magonjwa sugu kunaweza kusaidia afya ya mishipa na mfumo wa uzazi.
Kukosa kusimama asubuhi si lazima kumaanishe kila mara kuna ugonjwa mkubwa, lakini ni ishara ambayo mwanaume anapaswa kuielewa.
Uume ni sehemu ya mwili inayotegemea mifumo mingi kufanya kazi kwa pamoja. Mabadiliko yake yanaweza kutoa taarifa kuhusu hali ya ndani ya mwili.
- Njia za kisayansi za kuboresha afya ya nguvu za kiume
- Vipimo muhimu ambavyo mwanaume anaweza kufanya
- Namna ya kulinda mishipa, homoni na mfumo wa uzazi
- Ukweli kuhusu tiba mbalimbali na mambo ya kuzingatia kabla ya kutumia bidhaa za kuongeza nguvu za kiume.