Athari za Pombe kwa Mishipa ya Damu, Mfumo wa Neva na Ubora wa Mbegu za Kiume
Baada ya kuelewa kuwa nguvu za kiume hutegemea ushirikiano wa ubongo, homoni, mishipa ya damu na mfumo wa neva, ni muhimu kufahamu jinsi pombe inavyoharibu kila mfumo huo kwa undani. Tafiti nyingi za kitabibu zinaonyesha kuwa athari hizi hutokea hatua kwa hatua na mara nyingi huongezeka kadiri muda na kiwango cha matumizi ya pombe vinavyoongezeka.
1. Pombe huharibu mishipa ya damu (Vascular Dysfunction)
Ili uume usimame vizuri, mishipa ya damu lazima itanuke na kuruhusu damu nyingi kuingia kwenye corpora cavernosa. Uwezo huu hutegemea afya ya tabaka la ndani la mishipa ya damu linaloitwa endothelium.
Matumizi ya pombe kwa muda mrefu husababisha:
- kupungua kwa uzalishaji wa Nitric Oxide (NO);
- kuongezeka kwa uvimbe wa mishipa (vascular inflammation);
- kuharibika kwa seli za endothelium;
- kupungua kwa uwezo wa mishipa kutanuka.
Matokeo yake ni mtiririko mdogo wa damu kwenye uume. Hata kama mwanaume ana hamu ya tendo la ndoa, damu inaweza isiingie kwa kiwango kinachohitajika ili kusababisha usimamo wa kutosha.
Zaidi ya hayo, matumizi ya pombe huongeza hatari ya shinikizo la damu, ugonjwa wa moyo na atherosclerosis (kuziba kwa mishipa). Magonjwa haya yote ni sababu zinazojulikana za Erectile Dysfunction (ED).
2. Pombe huharibu mfumo wa neva (Alcoholic Neuropathy)
Takribani asilimia kubwa ya watumiaji wa pombe kwa muda mrefu hupata kiwango fulani cha uharibifu wa neva unaojulikana kama Alcoholic Neuropathy.
Neva ndizo hubeba taarifa kutoka kwenye ubongo kwenda kwenye uume. Zinapoharibika:
- msisimko wa kingono hupungua;
- hisia kwenye uume hupungua;
- muda wa kusisimka huongezeka;
- uwezo wa kudumisha usimamo hupungua.
Uharibifu huu unaweza kuwa wa kudumu ikiwa matumizi ya pombe yataendelea kwa miaka mingi.
3. Athari kwa korodani (Testicular Toxicity)
Korodani huzalisha testosterone na mbegu za kiume. Pombe ina sumu inayoweza kuathiri moja kwa moja seli za Leydig, zinazozalisha testosterone, na seli za Sertoli, zinazosaidia ukuaji wa mbegu za kiume.
Athari zake ni pamoja na:
- kupungua kwa testosterone;
- kupungua kwa ukubwa wa korodani;
- kupungua kwa uzalishaji wa mbegu za kiume;
- kuongezeka kwa mbegu zisizo za kawaida.
Kadiri matumizi ya pombe yanavyoongezeka, ndivyo uharibifu huu unavyoweza kuwa mkubwa zaidi.
4. Athari kwa ubora wa shahawa
Shirika la Afya Duniani (WHO) linaeleza kuwa ubora wa shahawa hupimwa kwa kuzingatia mambo kadhaa, yakiwemo:
- idadi ya mbegu za kiume (Sperm Count);
- uwezo wa kuogelea (Motility);
- umbo la mbegu (Morphology);
- uhai wa mbegu (Vitality);
- uadilifu wa DNA ya mbegu.
Matumizi ya pombe yanaweza kuathiri vipengele hivi kwa njia mbalimbali.
(a) Kupungua kwa idadi ya mbegu
Pombe hupunguza kasi ya utengenezaji wa mbegu ndani ya korodani. Hii inaweza kusababisha oligospermia, yaani idadi ndogo ya mbegu za kiume.
(b) Kupungua kwa motility
Mbegu zinazozalishwa zinaweza kushindwa kuogelea vizuri kuelekea kwenye yai. Hata kama idadi yake ni ya kutosha, uwezo mdogo wa kusogea hupunguza nafasi ya kupata ujauzito.
(c) Kuongezeka kwa mbegu zenye umbo lisilo la kawaida
Oxidative stress inayosababishwa na pombe huongeza uwezekano wa kuzalishwa kwa mbegu zenye kasoro za kichwa, shingo au mkia, hali inayopunguza uwezo wa kurutubisha yai.
(d) Uharibifu wa DNA
Moja ya madhara makubwa zaidi ni kuongezeka kwa DNA fragmentation ndani ya mbegu za kiume. Mbegu zenye DNA iliyoharibika zinaweza kupunguza uwezo wa kutungisha mimba na kuongeza hatari ya matatizo ya ukuaji wa kiinitete.
5. Pombe huongeza msongo wa kioksidishaji (Oxidative Stress)
Katika hali ya kawaida, mwili huzalisha vioksidishaji (free radicals) na pia huwa na kinga ya kuviondoa kupitia antioxidants.
Pombe huongeza uzalishaji wa free radicals kuliko uwezo wa mwili kuvidhibiti. Hali hii husababisha:
- kuharibika kwa utando wa seli;
- uharibifu wa protini;
- uharibifu wa DNA;
- kupungua kwa uwezo wa seli za korodani kufanya kazi.
Kwa sababu hiyo, wanaume wanaotumia pombe kwa muda mrefu mara nyingi huonyesha viwango vya juu vya oxidative stress kuliko wasiokunywa.
6. Ushahidi kutoka tafiti za kisayansi
Tafiti nyingi zimeonyesha uhusiano kati ya matumizi ya pombe na matatizo ya nguvu za kiume:
-
The Journal of Sexual Medicine iliripoti kuwa matumizi makubwa ya pombe yanaongeza kwa kiasi kikubwa hatari ya kupata Erectile Dysfunction kutokana na uharibifu wa mishipa ya damu na mfumo wa neva.
-
Tafiti zilizochapishwa katika Andrology zimeonyesha kuwa wanaume wanaokunywa pombe kwa muda mrefu huwa na viwango vya chini vya testosterone na ubora duni wa shahawa ikilinganishwa na wasiokunywa.
-
Mapitio ya tafiti katika jarida la Alcohol yameonyesha kuwa pombe huongeza oxidative stress, huharibu korodani na hupunguza uzalishaji wa mbegu za kiume.
-
Tafiti za uzazi wa wanaume pia zimeonyesha kuwa kupunguza au kuacha matumizi ya pombe kunaweza kuboresha viwango vya homoni na baadhi ya sifa za shahawa kwa baadhi ya wanaume, ingawa kiwango cha nafuu hutegemea muda na ukubwa wa uharibifu uliotokea.
Kwa ujumla, ushahidi wa kisayansi unaonyesha kuwa matumizi ya pombe kwa muda mrefu si tu kwamba hupunguza nguvu za kiume, bali pia huathiri uwezo wa mwanaume kupata watoto kwa kuharibu homoni, mishipa ya damu, mfumo wa neva na ubora wa mbegu za kiume.