SABABU ZA MTINDO WA MAISHA, LISHE NA MABADILIKO YA MWILI YANAYOCHOCHEA BAWASIRI
Baada ya kuelewa jinsi shinikizo linavyoweza kuathiri mishipa ya eneo la haja kubwa, ni muhimu kuelewa kuwa bawasiri pia inahusiana sana na mtindo wa maisha, aina ya chakula tunachokula, uzito wa mwili, mabadiliko ya homoni na shughuli mbalimbali tunazofanya kila siku.
Mwili una mfumo maalumu wa kudhibiti mzunguko wa damu na utendaji wa utumbo. Pale mfumo huu unapokutana na changamoto za muda mrefu, mishipa inayozunguka njia ya haja kubwa inaweza kuanza kubadilika taratibu na kusababisha dalili za bawasiri.
7. Lishe yenye nyuzinyuzi chache: Chanzo cha kinyesi kigumu na msukumo mkubwa
Nyuzinyuzi (dietary fiber) ni sehemu ya chakula inayosaidia kuongeza ujazo na ulaini wa kinyesi. Vyakula kama mboga, matunda, kunde na nafaka zisizokobolewa huwa na nyuzinyuzi zinazosaidia utumbo kufanya kazi vizuri.
Mtu anapokula chakula chenye nyuzinyuzi chache kwa muda mrefu, kinyesi kinaweza kuwa kigumu na kupita kwa shida kwenye utumbo.
Hali hii husababisha mabadiliko yafuatayo mwilini:
Kwanza, utumbo unahitaji kutumia nguvu zaidi kusukuma kinyesi.
Pili, mtu huongeza shinikizo la misuli ya tumbo na nyonga.
Tatu, mishipa ya damu ya eneo la haja kubwa huwekwa kwenye msongo mkubwa unaorudiwa.
Kadri mchakato huu unavyoendelea kwa muda mrefu, mishipa inaweza kupanuka na tishu zinazoshikilia mishipa hiyo zinaweza kulegea.
Kwa hiyo, lishe yenye nyuzinyuzi chache haileti bawasiri moja kwa moja, lakini huanzisha mazingira yanayorahisisha kutokea kwake.
8. Kuharisha kwa muda mrefu: Kuwasha na kuathiri tishu za eneo la haja kubwa
Ingawa bawasiri mara nyingi huhusishwa na kufunga choo, kuharisha kwa muda mrefu pia kunaweza kuchangia tatizo hili.
Wakati mtu anaharisha mara kwa mara, eneo la haja kubwa hupitia msisimko wa mara kwa mara kutokana na:
- Kupita kwa kinyesi mara nyingi
- Msuguano unaojirudia
- Kuwashwa kwa ngozi na tishu zinazozunguka eneo hilo
Harakati nyingi za haja kubwa zinaweza kusababisha misuli na mishipa ya eneo hilo kufanya kazi kupita kiasi.
Kwa mtu ambaye tayari ana udhaifu wa mishipa au tishu, hali hii inaweza kuongeza uvimbe na usumbufu.
9. Unene kupita kiasi: Kuongezeka kwa shinikizo ndani ya tumbo
Uzito mkubwa wa mwili, hasa mafuta mengi yanayozunguka tumbo, unaweza kuongeza shinikizo ndani ya mfumo wa tumbo na nyonga.
Shinikizo hili linaweza kuathiri mishipa inayosafirisha damu kutoka sehemu ya chini ya mwili kurudi kwenye moyo.
Damu inapopata ugumu wa kurudi vizuri, inaweza kukaa zaidi kwenye mishipa ya eneo la haja kubwa na kusababisha mishipa hiyo kujaa na kupanuka.
Pia watu wenye uzito mkubwa wanaweza kuwa na uwezekano mkubwa wa:
- Kukaa muda mrefu
- Kufanya mazoezi kidogo
- Kupata matatizo ya choo
Mambo haya yanaweza kuungana na kuongeza hatari ya bawasiri.
10. Ujauzito: Mchanganyiko wa shinikizo la mtoto na mabadiliko ya homoni
Ujauzito ni mojawapo ya hali zinazojulikana kuongeza uwezekano wa bawasiri kwa wanawake.
Sababu kuu ni mbili:
Kwanza, mtoto anayekua ndani ya kizazi huongeza shinikizo kwenye mishipa ya nyonga na sehemu ya chini ya tumbo.
Pili, homoni za ujauzito husababisha mabadiliko kwenye mishipa ya damu na mfumo wa mmeng’enyo wa chakula.
Homoni fulani zinaweza kupunguza kasi ya mwendo wa utumbo, hali inayoweza kusababisha kuvimbiwa.
Kwa hiyo, ujauzito unaweza kuleta mchanganyiko wa:
- Kuongezeka kwa shinikizo la mishipa
- Kuvimbiwa
- Mabadiliko ya mishipa
Na hivyo kuongeza uwezekano wa bawasiri.
11. Kuinua vitu vizito na kujikaza sana: Kuongezeka kwa presha ya ndani ya tumbo
Wakati mtu anainua kitu kizito sana au kufanya shughuli inayohitaji nguvu kubwa, mwili huongeza mkazo kwenye misuli ya tumbo.
Mchakato huu huongeza kile kinachoitwa intra-abdominal pressure (shinikizo ndani ya tumbo).
Shinikizo hili linapoongezeka mara kwa mara, linaweza kuathiri mishipa ya eneo la haja kubwa.
Mfano:
- Wabeba mizigo
- Watu wanaofanya kazi nzito
- Mazoezi ya nguvu bila mbinu sahihi
Sio kila mtu anayefanya shughuli hizi atapata bawasiri, lakini kwa mtu mwenye sababu nyingine zilizopo, inaweza kuwa kichocheo.
12. Kufanya mapenzi kupitia njia ya haja kubwa: Athari kwenye eneo nyeti la mwili
Njia ya haja kubwa imeundwa kwa kazi maalumu ya kuhifadhi na kutoa kinyesi, na ina tishu nyeti pamoja na mishipa mingi ya damu.
Msuguano au shinikizo kwenye eneo hili unaweza kusababisha:
- Kuwashwa kwa tishu
- Maumivu
- Kuongezeka kwa usumbufu kwa mtu mwenye bawasiri iliyopo
Hata hivyo, kisayansi kufanya mapenzi kupitia njia ya haja kubwa hakujathibitishwa kuwa sababu kuu ya bawasiri kwa kila mtu.
Athari yake hutegemea mambo kama:
- Hali ya afya ya eneo hilo
- Uwepo wa bawasiri tayari
- Msuguano au majeraha yanayotokea
Kwa mtu ambaye tayari ana mishipa iliyopanuka au tishu dhaifu, msisimko wa eneo hilo unaweza kufanya dalili kuwa mbaya zaidi.
13. Ukosefu wa mazoezi ya mwili
Mazoezi husaidia kuboresha mzunguko wa damu, kazi ya misuli na utendaji wa mfumo wa mmeng’enyo wa chakula.
Kutofanya mazoezi kunaweza kuchangia:
- Kupungua kwa mwendo wa utumbo
- Kuongezeka kwa uwezekano wa kuvimbiwa
- Kuongezeka kwa uzito
Mambo haya matatu yanaweza kuunda mazingira yanayorahisisha bawasiri.
14. Matumizi ya muda mrefu ya baadhi ya dawa
Baadhi ya dawa zinaweza kubadilisha mfumo wa haja kubwa.
Kwa mfano, baadhi zinaweza kusababisha:
- Kufunga choo
- Kubadilika kwa mwendo wa utumbo
Mabadiliko haya yanaweza kuongeza kusukuma au kubadilisha tabia ya haja kubwa, hivyo kuongeza mzigo kwenye mishipa.
Tafiti kwa ufupi
Utafiti wa kitabibu umeonyesha kuwa sababu zinazohusiana na tabia ya haja kubwa, hasa kusukuma sana, kinyesi kigumu, na mabadiliko ya shinikizo ndani ya tumbo, zina nafasi kubwa katika maendeleo ya bawasiri. Pia tafiti zimeonyesha uhusiano kati ya mtindo wa maisha usio na harakati na kuongezeka kwa matatizo ya mishipa ya eneo la haja kubwa.