Bawasiri zinapoanza kushuka wakati wa kujisaidia
Baada ya bawasiri za ndani kuendelea kuongezeka kutoka hatua ya mwanzo, zinaweza kufikia Grade 2. Hii ni hatua ambayo mishipa iliyovimba inaanza kupoteza uwezo wa kushikiliwa vizuri na tishu zinazozunguka puru.
Tofauti kubwa kati ya Grade 1 na Grade 2 ni kwamba katika Grade 2, uvimbe wa bawasiri unaweza kusukumwa nje wakati wa kujisaidia, lakini hurudi ndani wenyewe baada ya kumaliza haja.
Hali hii huitwa prolapse inayojirudisha yenyewe.
Kwa mfano, mtu anaweza kwenda chooni na kuona kama kuna uvimbe mdogo unaotoka wakati wa kusukuma kinyesi. Baada ya dakika chache, uvimbe huo hupotea bila kuusukuma kwa mkono.
Hii ni ishara kwamba tishu zinazoshikilia mishipa zimeanza kulegea, lakini bado zina nguvu kiasi cha kurudisha bawasiri ndani.
Dalili za Grade 2
Dalili za hatua hii zinaweza kuwa kali zaidi kuliko Grade 1.
Mgonjwa anaweza kupata:
- Kutokwa damu mara kwa mara wakati wa kujisaidia.
- Kuhisi uvimbe unatoka wakati wa haja kubwa.
- Kuwashwa kwenye eneo la haja kubwa.
- Maumivu madogo au hisia ya kuwaka.
- Ute kutoka kwenye njia ya haja kubwa.
- Hisia ya kutokuwa na haja iliyomalizika kabisa.
Baadhi ya watu hufikiri kuwa kwa sababu uvimbe unarudi ndani wenyewe basi tatizo si kubwa. Lakini ukweli ni kwamba hii ni hatua muhimu ya kuanza matibabu mapema ili kuzuia kuendelea hadi Grade 3 au Grade 4.
Mchakato wa kibaolojia unaotokea katika Grade 2
Katika hatua hii, mabadiliko kadhaa hutokea:
Kwanza, mishipa ya damu huendelea kupanuka kutokana na msukumo wa damu unaoongezeka.
Pili, nyuzi za collagen na elastini zinazoshikilia tishu huanza kudhoofika.
Tatu, sehemu ya ndani ya njia ya haja kubwa huanza kushuka taratibu.
Collagen ni protini muhimu inayotoa uimara wa tishu mwilini. Kadiri uimara wa tishu hizi unavyopungua, ndivyo uwezo wa kushikilia bawasiri unavyopungua.
Kwa hiyo, Grade 2 si tu tatizo la mishipa kuvimba, bali pia ni tatizo la mfumo wa kushikilia tishu.
Matibabu ya Grade 2
Matibabu hutegemea ukubwa wa dalili na hali ya mgonjwa.
Mabadiliko ya lishe na maisha
Hii ndiyo hatua ya kwanza kwa wagonjwa wengi.
Inashauriwa:
- kuongeza vyakula vyenye nyuzinyuzi kama mboga, matunda, nafaka zisizokobolewa na kunde;
- kunywa maji ya kutosha;
- kuepuka kujikaza sana wakati wa haja;
- kutokaa chooni muda mrefu;
- kufanya mazoezi ya mwili mara kwa mara.
Nyuzinyuzi husaidia kufanya kinyesi kuwa laini na kupunguza msukumo unaowekwa kwenye mishipa.
Dawa za kupunguza dalili
Daktari anaweza kupendekeza dawa zinazosaidia:
- kupunguza muwasho;
- kupunguza uvimbe;
- kulainisha kinyesi;
- kupunguza maumivu.
Aina ya dawa hutegemea hali ya mgonjwa na sababu za dalili.
Matibabu maalumu yasiyo ya upasuaji
Ikiwa damu inaendelea au dalili hazipungui, baadhi ya wagonjwa wanaweza kufanyiwa taratibu maalumu kama:
Rubber band ligation (kufungwa kwa mpira maalumu)
Hii ni njia ambayo daktari huweka mpira mdogo kwenye sehemu ya bawasiri ili kuzuia damu kufika kwenye uvimbe. Baada ya muda, tishu hiyo hupungua.
Kwa mujibu wa miongozo ya kitabibu ya wataalamu wa magonjwa ya njia ya haja kubwa, njia hii hutumika sana kwa bawasiri za ndani zinazotoa dalili katika Grade 1 hadi Grade 3.
Grade 3: Bawasiri zinazotoka nje na kuhitaji kusukumwa kurudi ndani
Grade 3 ni hatua ya juu zaidi kuliko Grade 2.
Katika hatua hii, bawasiri hutoka nje wakati wa kujisaidia na haziwezi kurudi ndani zenyewe.
Mgonjwa anatakiwa kutumia mkono kuzisukuma ndani baada ya kumaliza haja.
Hii inaonyesha kuwa tishu zinazoshikilia bawasiri zimelegea zaidi.
Dalili kuu za Grade 3
Mgonjwa anaweza kupata:
- uvimbe unaotoka nje wakati wa haja;
- kulazimika kuusukuma uvimbe kurudi ndani;
- kutokwa damu mara kwa mara;
- maumivu au usumbufu wakati wa kukaa;
- kuwashwa sana;
- ute kutoka;
- hisia ya uchafu au unyevunyevu kwenye eneo la haja kubwa.
Katika hatua hii, maisha ya kila siku yanaweza kuanza kuathirika.
Mtu anaweza kushindwa kukaa muda mrefu, kuwa na hofu ya kwenda chooni au kuepuka shughuli fulani kutokana na usumbufu.
Kinachotokea ndani ya mwili katika Grade 3
Katika Grade 3:
- mishipa imepanuka zaidi;
- tishu zinazoshikilia bawasiri zimelegea;
- uwezo wa kurudisha uvimbe ndani umepungua;
- msuguano wa nje unaweza kuongeza muwasho na majeraha madogo.
Kadiri bawasiri zinavyokuwa nje mara kwa mara, ndivyo hatari ya kuvimba zaidi inavyoongezeka.
Matibabu ya Grade 3
Matibabu yanaweza kuanza kwa njia zisizo za upasuaji, lakini mara nyingi huhitaji tathmini ya daktari.
Taratibu za kitabibu
Mbinu zinazoweza kutumika ni pamoja na:
Rubber band ligation
Inaweza kutumika kwa baadhi ya wagonjwa wenye Grade 3.
Sclerotherapy
Hii ni njia ambapo dawa maalumu huwekwa kwenye tishu za bawasiri ili kusaidia kupunguza ukubwa wake.
Infrared coagulation
Hutumia nishati ya mwanga maalumu kusaidia kuziba mishipa inayolisha bawasiri.
Upasuaji
Kwa baadhi ya wagonjwa wenye dalili kubwa, upasuaji unaweza kuhitajika.
Mfano ni:
Hemorrhoidectomy
Ni kuondolewa kwa bawasiri kwa njia ya upasuaji.
Njia hii huwa na ufanisi mkubwa kwa bawasiri kubwa au zinazojirudia.
Grade 4: Hatua ya juu zaidi ya bawasiri
Grade 4 ndiyo hatua ya mwisho katika mfumo wa uainishaji wa bawasiri.
Katika hatua hii, bawasiri zimeshuka nje ya njia ya haja kubwa na haziwezi kurudishwa ndani hata kwa kusukumwa kwa mkono.
Hii ni kwa sababu mabadiliko katika tishu zinazoshikilia bawasiri yamekuwa makubwa.
Dalili za Grade 4
Dalili zinaweza kuwa:
- uvimbe mkubwa unaobaki nje;
- maumivu au usumbufu mkubwa;
- kutokwa damu;
- muwasho mkali;
- ute kutoka;
- ugumu wa kusafisha eneo hilo;
- maambukizi au kuwashwa kutokana na msuguano.
Kwa sababu bawasiri huwa nje muda wote, ngozi inayozunguka eneo hilo inaweza kuathirika.
Madhara yanayoweza kutokea katika Grade 4
Bawasiri za kiwango hiki zinaweza kusababisha:
Kuganda kwa damu ndani ya mishipa
Hali hii huitwa thrombosis.
Damu inapoganda ndani ya mshipa uliopanuka, uvimbe na maumivu vinaweza kuongezeka.
Vidonda au michubuko
Msuguano wa mara kwa mara unaweza kuharibu ngozi inayozunguka eneo hilo.
Upungufu wa damu
Kwa wagonjwa wanaotokwa damu nyingi kwa muda mrefu, upungufu wa damu unaweza kutokea ingawa si kila mgonjwa hupata hali hii.
Matibabu ya Grade 4
Kwa kawaida, Grade 4 huhitaji tathmini ya daktari bingwa.
Matibabu yanaweza kujumuisha:
- upasuaji wa kuondoa bawasiri;
- taratibu za kurekebisha kushuka kwa tishu;
- udhibiti wa maumivu na uvimbe.
Uamuzi wa matibabu hutegemea ukubwa wa tatizo, afya ya mgonjwa na dalili zilizopo.
Jinsi ya kutofautisha Grade 1, 2, 3 na 4 kwa ufupi
Grade 1:
- Bawasiri zipo ndani.
- Hazitoki nje.
- Mara nyingi husababisha damu.
Grade 2:
- Hutoka wakati wa haja.
- Hurudi ndani zenyewe.
Grade 3:
- Hutoka wakati wa haja.
- Lazima zisukumwe kurudi ndani.
Grade 4:
- Zinatoka nje muda wote.
- Haziwezi kurudishwa ndani.